Bekijk alle

Shadow AI: laat de business bouwen en neem nooit de code over

Ik geloof dat IT de business moet laten bouwen, op een basis die IT veilig houdt.

28/10/26

10:00 am

Deel deze blog
Vier app-kaartjes, verbonden met stippellijnen, op een witte achtergrond met magenta stippen

In het kort

  • Voor één gebruiker bouwt IT bijna nooit een volledig product. Voor die ene persoon is het wel een fantastische business case.
  • Zorg ervoor dat de weg van de minste weerstand tegelijk ook de veilige weg is, met het kostbeheer erin.
  • Van de code nemen we niets over. De waarde zit in het interactiepatroon, in het gebruik en in de business case die is afgetoetst.

Elke dag sta ik versteld van wat mensen in de business in elkaar steken om hun eigen problemen op te lossen. Vroeger was dat een macro in Excel of een formulier in Access. Vandaag bouwen ze met AI een applicatie op maat van hun nood.

Ik geloof dat IT dat mogelijk moet maken, op een basis die IT veilig houdt. Wat daarna waarde blijkt te hebben voor meer mensen, bouwt IT opnieuw, met de lessen. De code laten we achter.

Ik ben Bart Wullems, architect. Ik begon als analist-programmeur en ik bouw vandaag zelf voortdurend kleine dingen die me helpen.

‍

Waarom de business toch gaat bouwen

IT blijft een schaarse resource. Met AI bouwen we sneller, maar de budgetten blijven eindig. Er blijven dus noden liggen die IT niet meteen oppikt.

Zo is shadow IT ooit ontstaan. Gartner stelt in zijn CIO Planning for 2027 (2026) dat 15,3 procent van de technologische oplossingen al buiten centrale IT gebouwd wordt.

In de organisatie waar ik werk, komt een change advisory board om de twee maanden samen. Een goedgekeurd idee wordt een projectaanvraag voor de directieraad. Met wat geluk start een team binnen zes maanden.

Voor het probleem van één gebruiker begint die weg zelden.

‍

De weg via IT: de change advisory board komt om de twee maanden samen, daarna volgt een projectaanvraag voor de directieraad, en met wat geluk start een team binnen zes maanden. Voor het probleem van één gebruiker begint die weg zelden.

‍

Met AI kan de business zo'n probleem nu zelf oplossen. We zouden haar een ongelooflijk tekort doen als we geen AI-tools geven om hetzelfde te doen als vroeger met Excel.

‍

Voor jou en voor jou alleen

Ik zie drie stappen in persoonlijke productiviteit. Eerst een AI waaraan je vragen stelt. Dan een AI waaraan je werk delegeert. En nu een AI die op maat van jouw nood een oplossing bouwt.

‍

Drie stappen in persoonlijke productiviteit: eerst vragen stellen aan een AI, dan werk delegeren, en nu een oplossing laten bouwen.

‍

Voor één gebruiker bouwt IT bijna nooit een volledig product. Voor die ene persoon is het wel een fantastische business case. Zo'n oplossing hoeft niet herbruikbaar te zijn en vraagt geen onderhoud. Verandert je nood, dan pas je de oorspronkelijke prompt aan en genereer je iets nieuws.

Die grens trek ik bewust: het is voor jou en voor jou alleen. Daardoor wegen performantie en schaalbaarheid veel minder. Het is jouw applicatie met jouw data en ze gaat nooit buiten je eigen silo. Veiligheid, data en kost blijven wel belangrijk en daar zorgt IT voor.

Wie een eerste taak automatiseert, steekt de gewonnen tijd in nieuwe initiatieven of in kwaliteit. Waar ik werk, komt veel informatie binnen. Die correleren voor gerichtere controles was vroeger een machine learning-project van maanden. Vandaag komt dat binnen bereik van een standaard AI-oplossing.

Elke oplossing toetst bovendien een business case af. Helpt dit mij? Zou het ook anderen helpen? Dat maakt prioriteren voor IT makkelijker.

‍

De makkelijkste weg is de veilige weg

Waar IT voor moet zorgen, begint bij veiligheid en kost. Het gaat soms om gevoelige data van de organisatie. De tools genereren code die acties kan doen die je niet wil. En de tijd dat AI gratis was, is voorbij: bij betalen per gebruik wordt de vraag of een actie je dat bedrag waard is.

Alles toelaten geeft alle risico's, alles dichtzetten laat geen ruimte voor initiatief. Ik volg het paved road-principe uit de architectuur: zorg ervoor dat de weg van de minste weerstand tegelijk ook de veilige weg is, met het kostbeheer erin.

Waar ik werk, is dat een toegankelijke standaardtool die veilig gekoppeld is aan de bedrijfsdata. Zie ik toch minder veilig gebruik, dan zoek ik de frictie die iemand wegduwt en maak ik de standaard makkelijker.

Veiligheid bouw ik in lagen, zoals een vangrail, een vangnet en airbags. De AI draait onder de rechten van de gebruiker, dus een agent kan niet onder een ander account draaien. Monitoring meldt wanneer bijvoorbeeld persoonsgegevens naar de AI gaan. Met de AI-leveranciers liggen contractuele afspraken vast.

‍

Veiligheid in lagen rond de AI: de rechten van de gebruiker, monitoring en contractuele afspraken met de AI-leveranciers.

‍

Voor de kost hou ik van een persoonlijk productiviteitsbudget, zoals de credits bij Lovable. Dat geeft ruimte om te experimenteren en een moment om te reflecteren als ze op zijn.

‍

We nemen niets van de code over

Soms blijkt zo'n oplossing waardevol voor veel meer mensen. Dan bouwt IT ze opnieuw via de eigen, professionele ontwikkelstraat. We nemen de schermen mee, schrijven user stories met de oorspronkelijke prompt erbij en nemen de lessen mee over wat beter kan.

Van de code nemen we niets over. Wie de oplossing bouwde, heeft die code nooit bekeken. De waarde zit in het interactiepatroon, in het gebruik en in de business case die is afgetoetst. De code is niet het artifact dat we uit die eerste case willen halen.

‍

Van de code nemen we niets over: IT neemt de schermen, de user stories met de prompt erbij en de lessen mee. De code laten we achter.

‍

Op 12 november toetsen twee IT-leiders dit scenario in een panel. Schrijf je in voor het panel

‍

Voor wat iemand voor zichzelf bouwt, doet de technologie er niet echt toe. Daarom laat ik de business bewust buiten de eigen stack bouwen.

In dezelfde technologie als IT ligt de verleiding klaar om de code integraal live te zetten. Een andere stack dwingt een vertaalstap af. Die stap is een kans om dingen te verbeteren en werkt als een veiligheidsmechanisme.

Gartner voorspelt dat tegen 2028 zestig procent van de vibe-coded apps opgedoekt wordt. Voor wat iemand voor zichzelf bouwt, vind ik dat geen probleem. Waar het meestal vastloopt, is een oplossing die de veiligheidsrichtlijnen niet volgt of iets met data doet dat niet mag. Dat is eerder een organisatie- en governanceprobleem dan een IT-technisch probleem.

‍

Iedereen is developer, niet iedereen is software engineer

"Iedereen kan code schrijven, maar niet iedereen is software engineer."

‍

Bij IT-managers voel ik een echte bezorgdheid: gaat de business niet denken dat ze ons niet meer nodig heeft? IT heeft al de naam traag te zijn. De goede redenen daarvoor ziet de business vaak niet.

Iedereen is developer, nu. Iedereen kan code schrijven, maar niet iedereen is software engineer.

Een developer laat software vandaag werken. Een software engineer zorgt ervoor dat ze morgen ook nog werkt en overmorgen change requests aankan.

‍

Een developer zorgt dat het vandaag werkt. Een software engineer zorgt dat het vandaag werkt, morgen nog werkt en overmorgen change requests aankan.

‍

De job van IT verschuift naar dat engineeringaspect, want daar zit de waarde, vandaag en in de toekomst.

Ook binnen IT bouwt een analist nu een werkend prototype, toetst het af bij de business en levert dat op in plaats van een lang analysedocument.

Wil je horen hoe twee IT-leiders dit scenario op 12 november toetsen?

‍

‍

Over de auteur

Bart Wullems is Lead Architect bij de Vlaamse Landmaatschappij en begon als analist-programmeur. Hij omarmde AI hands-on en deelt wat werkt en wat niet werkt in de dagelijkse praktijk van development. Voor Elmos is hij externe expert in AI in development en IT als facilitator van de business.

28/10/26

Vandaag bellen, volgende week starten.

Praat met een expert
elmos employee smiling
elmos team
elmos team at work