Na jaren met klanten te hebben gewerkt aan IT-trajecten, ben ik tot een overtuiging gekomen die niet populair is in de tech-wereld: de grootste blokkade voor modernisatie is geen technisch probleem. Het is een bewustzijnsprobleem. Mijn naam is Dorine Smeets, Competence Manager bij Elmos en specialist in IT-strategie en stakeholder alignment. En ik zie dit patroon bij vrijwel elke klant.
Organisaties weten niet wat ze hebben. Ze weten niet wat het kost. En ze weten niet welke risico's ze lopen. Zolang dat bewustzijn ontbreekt, is elke modernisatie-investering een schot in het donker.

Wat ik zie bij klanten
"Heel veel IT-landschappen zijn letterlijk Frankensteins geworden," is een beeld dat ik vaak gebruik. Bedrijven wilden mee met de digitalisering en namen partijen in de hand met één vraag: ik heb dat nu nodig, bouw het. Tien jaar later staan er tientallen systemen, gebouwd door verschillende leveranciers, met verschillende technologieën, zonder coherent overzicht.
In onze projecten zien we regelmatig servers draaien waarvan niemand de functie meer kent. Pas als zo'n server per ongeluk wordt afgezet, blijkt het systeem kritisch. Uren stilstand, paniek, en achteraf de vraag: hoe kon dit gebeuren?
Het antwoord is simpel: niemand wist dat het systeem bestond.
Het shadow IT probleem
Bij een van onze klanten ontdekten we dat het IT-supportteam 60% van hun tijd besteedde aan applicaties die niet formeel door IT werden beheerd. Excel-macro's die kritieke processen aanstuurden. Access-databases met klantinformatie. SharePoints die business zelf had opgezet omdat de formele weg te lang duurde.
Dit is geen uitzondering. Dit is de norm. En het probleem is niet dat business tools bouwt. Het probleem is dat IT er niet van weet, waardoor security, compliance en continuïteit in het gedrang komen.

Bewustzijn als fundament
Ik geloof dat elke modernisatie moet beginnen met drie vragen:
Wat hebben we? Niet alleen de formeel beheerde systemen, maar alles. De tijdelijke oplossingen die al acht jaar meedraaien. De applicatie die door een stagiair is gebouwd en nu business-kritisch is.
Wat kost het? En dan bedoel ik de volledige kost. Niet alleen de licentie, maar ook de support-uren, de workarounds, de verborgen infrastructuurkosten. Vaak verdubbelt het zichtbare bedrag als je alles optelt.
Welke risico's accepteren we? Je hoeft niet elk risico te mitigeren. Maar je moet wel weten welke risico's er zijn, zodat je een bewuste keuze kunt maken.
Mijn visie op modernisatie
Ik wil dat klanten ten allen tijden bewust zijn van de kosten die hun IT-landschap met zich meebrengt, welke beperkingen en risico's daarin zitten, en welke ze bereid zijn te aanvaarden. Pas dan kun je gefundeerde beslissingen nemen.
Die bewustwording is geen eenmalig project. Het is een discipline. Systemen veranderen, risico's verschuiven, kosten evolueren. Een snapshot van vandaag is over zes maanden achterhaald.
De brug tussen IT en business
Het gesprek dat te weinig wordt gevoerd, is niet "wat kost dit?" maar "wat levert dit op?" IT-managers worstelen om C-level mee te krijgen omdat ze die vraag niet kunnen beantwoorden.
"Als jij morgen naar business stapt en zegt 'ik kan uw omgeving superveilig maken, maar dat kost 300.000 euro', dan zeggen die: ja maar het werkt nu toch, waarom moet ik 300.000 euro uitgeven?" Dat gesprek kun je pas winnen als je kunt aantonen welke risico's je mitigeert en welke waarde je creëert.
Tot slot
Modernisatie begint niet met een nieuwe tool, een nieuw framework of een nieuw platform. Modernisatie begint met begrijpen. Begrijpen wat je hebt. Begrijpen wat het kost. Begrijpen welke afhankelijkheden er bestaan.
De technologie volgt daarna. Maar zonder dat fundament van bewustzijn, bouw je op drijfzand.
Wil je bewustzijn creëren over je IT-landschap voordat je moderniseert? Crafted by Elmos.
Dorine Smeets is Competence Manager bij Elmos met expertise in IT-strategie, stakeholder alignment en compliance.









